როცა ავიაბილეთი ერთ მარშრუტში რამდენიმე ავიაკომპანიის რეისს აერთიანებს, ჩნდება კითხვა — ვისი ბილეთია ეს ფაქტობრივად? პასუხს იძლევა მავალიდირებელი ავიაკომპანია (plating ან validating carrier): ის ერთი გადამზიდავი, რომლის ბლანკზეც გამოიწერება ბილეთი და რომელსაც BSP-ის მეშვეობით ხვდება მგზავრის გადახდილი თანხა. დანარჩენ კომპანიებს კუთვნილი წილი მოგვიანებით, ურთიერთგაანგარიშებით უბრუნდებათ.
რა არის მავალიდირებელი ავიაკომპანია
ყოველი ბილეთი, თუნდაც ის ხუთი სხვადასხვა ავიაკომპანიის რეისს მოიცავდეს, გამოიწერება ზუსტად ერთი კომპანიის დოკუმენტურ ბლანკზე. სწორედ ეს კომპანია არის მავალიდირებელი (გამომშვები) ავიაკომპანია. ის იღებს მთელ თანხას, ხდება IATA-სა და BSP-ის წინაშე ფინანსურად პასუხისმგებელი და შემდეგ ინტერლაინ-გაანგარიშების საშუალებით ურიცხავს კუთვნილ ნაწილს იმ გადამზიდავებს, რომლებმაც მგზავრი ფაქტობრივად გადაიყვანეს.
ეს მექანიზმი მჭიდროდ არის დაკავშირებული ინტერლაინის სისტემასთან: სწორედ ავიაკომპანიებს შორის დადებული ხელშეკრულებები აძლევს ერთ კომპანიას უფლებას, სხვისი მონაკვეთიც თავის ბლანკზე გაყიდოს. ხოლო ის, თუ როგორ ბრუნდება თანხა გამომშვებ ავიაკომპანიამდე და აგენტამდე, დეტალურად გარჩეულია BSP ანგარიშსწორების სტატიაში.
როგორ ირჩევა plating carrier მარშრუტში
როცა მარშრუტში მხოლოდ ერთი ავიაკომპანიაა, არჩევანი ცალსახაა. მრავალგადამზიდავიან ბილეთზე კი GDS ავტომატურად სთავაზობს გამომშვებ ავიაკომპანიას — ჩვეულებრივ პირველი საერთაშორისო მონაკვეთის გადამზიდავს. აგენტს შეუძლია ეს არჩევანი შეცვალოს, მაგრამ მხოლოდ იმ პირობით, რომ არჩეულ კომპანიასა და მარშრუტის დანარჩენ გადამზიდავებს შორის არსებობს მოქმედი ინტერლაინ-ელბილეთის (IET) ხელშეკრულება.
- ბილეთის ნომრის პრეფიქსი — პირველი 3 ციფრი განსაზღვრავს გამომშვებ ავიაკომპანიას (მაგ. 235 — Turkish Airlines, 220 — Lufthansa)
- IET ხელშეკრულება — გამომშვებ და ოპერირებად კომპანიებს შორის უნდა არსებობდეს ელბილეთის შეთანხმება, თორემ ბილეთი არ გამოიწერება
- ტარიფის მფლობელი — ხშირად სწორედ გამომშვები კომპანიის ტარიფის წესები ვრცელდება მთელ ბილეთზე
ავიაკომპანიების ორასოიანი კოდები და ბილეთის პრეფიქსები, რომლებზეც ეს არჩევანი დგას, დაწვრილებით არის ახსნილი IATA კოდების სტატიაში.
გინდა ეს ცოდნა პრაქტიკაში გადაიტანო და დაიწყო შემოსავალი?
დარეგისტრირდი კურსზერატომ აქვს მნიშვნელობა მავალიდირებელ ავიაკომპანიას აგენტისთვის
ეს არ არის მხოლოდ ტექნიკური დეტალი — გამომშვები ავიაკომპანიის არჩევანზეა დამოკიდებული ფული და პასუხისმგებლობა. სწორედ ამ კომპანიის ტარიფის წესები ხშირად განსაზღვრავს, დაბრუნებადია თუ არა ბილეთი, რა ჯარიმა ერიცხება ცვლილებას და როგორ ხდება რეიშუ. თუ არჩევანი არასწორია, ავიაკომპანია აგენტს BSP-ის არხით ADM-ს (სადებეტო მემოს) გამოუწერს.
კომისიისა და მარკაპის თვალსაზრისითაც გამომშვები კომპანია გადამწყვეტია: სწორედ მის ტარიფსა და პირობებზეა მიბმული ის, თუ რამდენს გამოიმუშავებს აგენტი გაყიდვიდან. ეს საკითხი დაწვრილებით არის განხილული სტატიაში მარკაპი და კომისია ავიაბილეთზე.
მავალიდირებელი, ოპერირებადი და მარკეტინგული ავიაკომპანია
დამწყები აგენტი ხშირად ურევს სამ სხვადასხვა როლს. მარტივი განსხვავებაა:
- მავალიდირებელი (plating) — ვისი ბლანკზეც გამოიწერა ბილეთი და ვინც ფინანსურ პასუხისმგებლობას იღებს
- ოპერირებადი (operating) — ვინც ფაქტობრივად ასრულებს ფრენას და მართავს თვითმფრინავს
- მარკეტინგული (marketing) — ვინც ფრენას საკუთარი ფრენის ნომრით ჰყიდის, თუნდაც სხვისი თვითმფრინავით
მარკეტინგულ და ოპერირებად კომპანიებს შორის განსხვავება ყველაზე თვალსაჩინოა კოდშეარ ფრენებზე, სადაც ერთ რეისს რამდენიმე კომპანია ჰყიდის სხვადასხვა ნომრით. ბილეთი კი მაინც ერთი — მავალიდირებელი — კომპანიის ბლანკზე გამოიწერება.
ხშირი შეცდომები plating carrier-ის არჩევისას
- გამომშვები ავიაკომპანიის შეცვლა IET-ხელშეკრულების გადამოწმების გარეშე — შედეგი ხშირად ბილეთის უარყოფა ან ADM
- გამომშვები კომპანიის აღრევა ოპერირებადთან — და შემდეგ არასწორი ტარიფის წესებით სარგებლობა დაბრუნებისას
- იმის დაუზუსტებლობა, ვისი ტარიფის პირობები ვრცელდება ბილეთზე — ეს ცვლილებისა და რეიშუს დროს პრობლემას ქმნის
ამ შეცდომებს თავიდან აცილება მარტივია, თუ აგენტი გამოშვებამდე ამოწმებს ბილეთის ნომრის პრეფიქსსა და მარშრუტის ლოგიკას. ეს ჩვევა პრაქტიკით მკვიდრდება — ცოცხალ ჯავშნებზე მუშაობით.
დასკვნა
მავალიდირებელი ავიაკომპანია არის ის უხილავი, მაგრამ გადამწყვეტი რგოლი, რომელიც განსაზღვრავს, ვისი ბილეთია დოკუმენტი, ვის ხვდება ფული და ვისი წესებით ცხოვრობს ტარიფი. მისი გაგება აგენტს ჯარიმისგან იცავს და გაყიდვას გამჭვირვალეს ხდის.
თუ გინდა, რომ ავიაბილეთების გამოწერა და მარშრუტების აგება ცოცხალ სისტემაზე ისწავლო, ჩვენს ავიაბილეთების ტრენინგზე ბილეთს რეალურ Avia.ge-ს პლატფორმაზე გამოიწერ. ხოლო თუ თავად გინდა ბილეთის დაჯავშნა ან ფასების შედარება, ესტუმრე Avia.ge-ს ავიაბილეთების პლატფორმას.
ხშირად დასმული კითხვები
რა არის მავალიდირებელი ავიაკომპანია მარტივად?
მავალიდირებელი (plating ან validating) ავიაკომპანია არის ის ერთი ავიაკომპანია, რომლის ბლანკზეც გამოიწერება ბილეთი. მაშინაც კი, როცა მარშრუტში რამდენიმე გადამზიდავია, ბილეთი ფინანსურად ერთ კომპანიას ეკუთვნის — სწორედ მას ხვდება თანხა BSP-ის მეშვეობით და ის ანაწილებს ნაწილს დანარჩენ გადამზიდავებზე.
როგორ გავიგო, რომელია მავალიდირებელი ავიაკომპანია ბილეთზე?
ბილეთის ნომრის პირველი სამი ციფრი (ე.წ. airline prefix) მიუთითებს გამომშვებ ავიაკომპანიას. მაგალითად, 235-ით დაწყებული ნომერი Turkish Airlines-ის ბლანკს ეკუთვნის, 220 — Lufthansa-ს. ეს პრეფიქსი ცალსახად განსაზღვრავს, ვისი ბილეთია დოკუმენტი ფინანსურად.
მავალიდირებელი და ოპერირებადი ავიაკომპანია ერთი და იგივეა?
არა. ოპერირებადი ავიაკომპანია ის არის, ვინც ფაქტობრივად ასრულებს ფრენას (მართავს თვითმფრინავს). მავალიდირებელი კი ის კომპანიაა, რომლის ბლანკზეც გამოიწერა ბილეთი და რომელიც ფინანსურ პასუხისმგებლობას იღებს. ერთ მარშრუტში ეს შეიძლება ორი სხვადასხვა კომპანია იყოს.
რა ხდება, თუ აგენტმა არასწორი მავალიდირებელი ავიაკომპანია აირჩია?
თუ არჩეულ გამომშვებ ავიაკომპანიასა და მარშრუტის დანარჩენ გადამზიდავებს შორის არ არსებობს ინტერლაინ-ხელშეკრულება, სისტემა ბილეთს ან საერთოდ არ გამოუშვებს, ან ავიაკომპანია მოგვიანებით ADM-ს (სადებეტო მემოს) გამოწერს. ამიტომ აგენტმა გამოშვებამდე უნდა შეამოწმოს, სწორ ბლანკზე იწერება თუ არა ბილეთი.