ავიაბილეთების სამყაროს თავისი ანბანი აქვს. თბილისი-პარიზი სისტემაში არ იწერება — იწერება TBS-CDG. ეს კოდები IATA-მ (საჰაერო ტრანსპორტის საერთაშორისო ასოციაცია) შემოიღო, რომ მათ მთელ მსოფლიოში ერთნაირად უწევდნენ ანგარიშს. დამწყები აგენტისთვის მათი ცოდნა — პირველი ნაბიჯია პროფესიისკენ.
აეროპორტის 3-ასოიანი კოდი
ყველა აეროპორტს აქვს უნიკალური 3-ასოიანი კოდი. ზოგი ლოგიკურია, ზოგი — სრულიად არა (ისტორიული მიზეზების გამო):
- TBS — თბილისი
- BUS — ბათუმი
- CDG — პარიზი, შარლ-დე-გოლი (ერთ ქალაქს რამდენიმე აეროპორტი აქვს)
- IST — სტამბოლი
- LHR — ლონდონი, ჰითროუ
- DXB — დუბაი
ყურადღება: დიდ ქალაქებს ცალკე აქვთ ქალაქის კოდი და ცალკე — თითოეული აეროპორტის კოდი. მაგალითად, ლონდონის ქალაქის კოდია LON, მისი აეროპორტებისა — LHR (ჰითროუ), LGW (გეთვიქი), STN (სტანსტედი).
გინდა ეს ცოდნა პრაქტიკაში გადაიტანო და დაიწყო შემოსავალი?
დარეგისტრირდი კურსზეკოდები, რომლებსაც ქართველი აგენტი ყოველდღე ხმარობს
დაზეპირება საჭირო არ არის — მაგრამ ეს რამდენიმე ათეული კოდი პრაქტიკაში თავისით ჯდება, რადგან თბილისიდან ყველაზე ხშირი მიმართულებებია:
- IST / SAW — სტამბოლი: ორი აეროპორტი, ორი სხვადასხვა მხარე ქალაქისა
- DXB — დუბაი · DOH — დოჰა · AUH — აბუ-დაბი
- FRA — ფრანკფურტი · MUC — მიუნხენი · VIE — ვენა
- WAW — ვარშავა · RIX — რიგა · KIV — კიშინიოვი
- AMS — ამსტერდამი · CDG / ORY — პარიზი · FCO — რომი
განსაკუთრებით ფრთხილად უნდა იყო იმ ქალაქებზე, სადაც ორი აეროპორტია: სტამბოლში IST და SAW ერთმანეთისგან შორსაა, და არასწორად შერჩეული აეროპორტი მგზავრს დამატებით საათებსა და ტრანსფერის ხარჯს უჩენს.
ავიაკომპანიის 2-ასოიანი კოდი
ყველა ავიაკომპანიას აქვს 2-სიმბოლოიანი კოდი, რომელიც ფრენის ნომრის წინ დგას:
- BT — airBaltic
- TK — Turkish Airlines
- LH — Lufthansa
- W6 — Wizz Air (კოდი ყოველთვის ასო არ არის — შეიძლება ციფრიც შეიცავდეს)
- PC — Pegasus
ფრენის ნომრის სტრუქტურა
ფრენის სრული ნომერი ავიაკომპანიის კოდისა და ციფრების კომბინაციაა. BT420 ნიშნავს: airBaltic-ის (BT) ფრენა ნომერ 420. ნომრის მიხედვით გამოცდილ აგენტს ხშირად მიმართულებაც ესმის — ლუწი და კენტი ნომრები, ჩვეულებრივ, ფრენის საპირისპირო მიმართულებებს აღნიშნავს.
Codeshare — როცა ფრენის კოდი და თვითმფრინავი არ ემთხვევა
ერთი შემთხვევა, რომელიც დამწყებს ხშირად აბნევს: ბილეთზე ერთი ავიაკომპანიის კოდი წერია, აეროპორტში კი სულ სხვა ავიაკომპანიის თვითმფრინავში ჯდები. ეს codeshare-ია — როცა ერთი ავიაკომპანია საკუთარი ნომრით ყიდის პარტნიორის ფრენას.
აგენტისთვის ეს პრაქტიკულ შედეგებს ნიშნავს: ბარგის ნორმა და ჩექინის წესები ხშირად ფაქტობრივი გადამზიდველის (operated by) მიხედვით მოქმედებს, ხოლო ონლაინ ჩექინი მისივე საიტზე უნდა გაიაროს მგზავრმა. ამიტომ ბილეთის გაცემისას ყოველთვის ითქვას, რომელი ავიაკომპანია ასრულებს რეისს.
როგორ იკითხება მთლიანი ჩანაწერი
როცა ამ ყველაფერს ერთად ხედავ — TK379 TBSIST 15MAY — კითხულობ ასე: Turkish Airlines-ის ფრენა 379, თბილისიდან (TBS) სტამბოლში (IST), 15 მაისს. ეს არის GDS-ის ენა, რომელზეც ყოველდღიურად მუშაობს აგენტი.
სრული ჯავშნის ხაზი ამაზე ოდნავ გრძელია — ბუკინგ-კლასი, სტატუსი და დროებიც ემატება. როგორ იშიფრება თითოეული ნაწილი, ნაჩვენებია PNR-ის სტატიაში.
დასკვნა
IATA კოდები ზეპირად არ ისწავლება ერთ ღამეში — ისინი პრაქტიკაში ჯდება, როცა ცოცხალ ჯავშნებზე მუშაობ. მთავარი 50-60 კოდი (პოპულარული მიმართულებები) რამდენიმე კვირაში ავტომატურად გახსოვს.
ჩვენს ტრენინგზე ამ კოდებს არა ცხრილიდან, არამედ რეალური ფრენების გაფორმებით ისწავლი. იხილე ასევე GDS სისტემა — ის გარემო, სადაც ეს კოდები ცოცხლდება.
ხშირად დასმული კითხვები
რას ნიშნავს IATA კოდი?
IATA კოდი — 2 ან 3-ასოიანი იდენტიფიკატორია, რომელიც საერთაშორისო საჰაერო ტრანსპორტის ასოციაციამ შემოიღო ავიაკომპანიების, აეროპორტებისა და ფრენების ერთიანი აღსანიშნად. მაგალითად: TBS — თბილისი, CDG — პარიზის შარლ-დე-გოლი, BT — airBaltic.
რა განსხვავებაა აეროპორტისა და ქალაქის IATA კოდს შორის?
ქალაქის კოდი ერთიანი იდენტიფიკატორია მთელი ქალაქისთვის, აეროპორტის კოდი კი — კონკრეტული ტერმინალისთვის. მაგალითად, ლონდონის ქალაქის კოდია LON, მისი აეროპორტებისა — LHR (ჰითროუ), LGW (გეთვიქი), STN (სტანსტედი). რამდენიმე აეროპორტიან ქალაქებში ეს განსხვავება მნიშვნელოვანია.
სად ვიპოვო ავიაკომპანიის ან აეროპორტის IATA კოდი?
ოფიციალურ IATA საიტზე ან ნებისმიერ GDS პლატფორმაზე. ყოველდღიურ მუშაობაში გამოცდილი აგენტი ყველაზე ხშირად გამოყენებულ 50-60 კოდს ზეპირად იცის — ისინი პრაქტიკაში ჯდება, როცა რეალურ ჯავშნებზე მუშაობ.
რა განსხვავებაა IATA და ICAO კოდებს შორის?
IATA კოდი კომერციული გამოყენებისთვისაა — ბილეთები, ჯავშნები, ტაბლოები; აეროპორტისთვის 3 ასო, ავიაკომპანიისთვის 2 სიმბოლო. ICAO კოდი კი საავიაციო-ტექნიკურია და საჰაერო მოძრაობის მართვაში გამოიყენება: აეროპორტისთვის 4 ასო, ავიაკომპანიისთვის 3. ტურისტული აგენტი ყოველდღიურად IATA კოდებს ხმარობს, ICAO კი ძირითადად პილოტებისა და დისპეტჩერების ენაა.