როცა მგზავარი ერთ ავიაკომპანიას ბილეთს უყიდის, ბორტზე კი სულ სხვა გადამზიდავის ფორმაში ჩაცმულ ეკიპაჟს ხვდება, პასუხი თითქმის ყოველთვის ერთია — ეს კოდშეარ ფრენაა. კოდშეარ ფრენა (codeshare) ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი გაუგებრობის წყაროა კლიენტისთვის და ერთ-ერთი ყველაზე საჭირო ცოდნა ავიააგენტისთვის, რომელიც სწორად უნდა ხვდებოდეს, ვინ ყიდის რეისს და ვინ ასრულებს მას სინამდვილეში.
რა არის კოდშეარ ფრენა მარტივად
კოდშეარი — ეს არის კომერციული შეთანხმება ორ ან მეტ ავიაკომპანიას შორის, რომლის მიხედვითაც ერთი მათგანი ყიდის მეორის რეისს საკუთარი ფრენის ნომრით. ერთსა და იმავე თვითმფრინავს, რომელიც, ვთქვათ, თბილისიდან მიუნხენში მიფრინავს, შეიძლება ჰქონდეს რამდენიმე ნომერი — თითო თითო ავიაკომპანიის. ფიზიკურად ფრენას ასრულებს ერთი გადამზიდავი, ბილეთს კი რამდენიმე ყიდის, თითოეული თავის ქსელსა და საიტზე.
ინდუსტრიაში ამ ორ როლს ცალ-ცალკე უწოდებენ: marketing carrier — ის ავიაკომპანია, რომელმაც ბილეთი გაყიდა და რომლის ნომერიც ბილეთზე წერია; და operating carrier — ის გადამზიდავი, რომელიც რეალურად ასრულებს ფრენას თავისი თვითმფრინავითა და ეკიპაჟით. სწორედ ამ მეორეს მიუთითებს ბილეთზე და ჯავშანში წარწერა „operated by“.
რატომ აკეთებენ ავიაკომპანიები კოდშეარს
კოდშეარი ავიაკომპანიას საშუალებას აძლევს, შესთავაზოს მგზავარს მიმართულებები, სადაც თავად საერთოდ არ დაფრინავს. მაგალითად, ევროპული გადამზიდავი ბილეთს ყიდის თბილისი—ფრანკფურტი—ჩიკაგო მარშრუტზე, თუმცა ოკეანის გადასაფრენ მონაკვეთს მისი ამერიკელი პარტნიორი ასრულებს. შედეგად ქსელი ფართოვდება ახალი თვითმფრინავების ყიდვის გარეშე.
მგზავრისთვის ეს ხშირად მოხერხებულობას ნიშნავს: ერთიანი ჯავშანი, ბარგი პირდაპირ საბოლოო პუნქტამდე და გადაჯდომის უკეთ კოორდინირებული დრო. ავიაკომპანიისთვის კი ეს არის გზა, შეავსოს ცარიელი ადგილები და გაყიდოს უფრო მეტი მიმართულება. ამ ლოგიკას ბევრი საერთო აქვს ავიაკომპანიების ალიანსების მუშაობასთან, თუმცა კოდშეარი ალიანსის გარეთაც არსებობს.
გინდა ეს ცოდნა პრაქტიკაში გადაიტანო და დაიწყო შემოსავალი?
დარეგისტრირდი კურსზეროგორ იცნობს აგენტი კოდშეარ რეისს
პრაქტიკაში კოდშეარი ყველაზე ნათლად ჩანს ჯავშანში. როცა აგენტი ფრენას ამოწმებს, ხედავს marketing carrier-ის ნომერს და გვერდით აღნიშვნას „operated by“ მეორე ავიაკომპანიის სახელით. ეს დეტალი არსებითია: კლიენტი აეროპორტში სწორედ operating carrier-ის სარეგისტრაციო სტენდს უნდა ეძებდეს, არა იმ ავიაკომპანიისას, რომელსაც ბილეთი უყიდა — წინააღმდეგ შემთხვევაში დროს კარგავს და ფრენაზე დაგვიანების რისკი ჩნდება.
კოდშეარის ნიშნები ერთიან PNR ჯავშანში ჩანს ფრენის სტატუსთან და ბილეთის მონაცემებთან ერთად. გამოცდილი აგენტი ამ ველებს ერთი შეხედვით კითხულობს და კლიენტს წინასწარ უხსნის, ვინ შეასრულებს თითოეულ მონაკვეთს. ცოცხალ ჯავშნებზე ამის წაკითხვა სწორედ ის უნარია, რომელსაც ჩვენი ავიაბილეთების ტრენინგი ასწავლის რეალურ პლატფორმაზე.
რა უნდა იცოდეს კლიენტმა — ბარგი, ჩექინი, ადგილი
კოდშეარ ფრენაზე წესების წყარო ხშირად იყოფა. ბარგის ნორმას, როგორც წესი, განსაზღვრავს ბილეთის გამყიდველი (marketing carrier), ხოლო ჩექინსა და ბორტზე სერვისს — operating carrier. ეს ნიშნავს, რომ ჩასაბარებელი ბარგი შესაძლოა საბოლოო პუნქტამდე გადავიდეს, მაგრამ ხელბარგის ზომაზე ფაქტობრივი მფრინავი ავიაკომპანიის წესი მოქმედებდეს.
- ჩექინი — operating carrier-ის სტენდზე ან საიტზე; სწორედ ის ხსნის რეგისტრაციას და გასცემს ჩასხდომის ბარათს.
- ბარგი — ნორმა ჩვეულებრივ ბილეთის გამყიდველისაა, მაგრამ აგენტმა ორივე გადამზიდავის პირობა უნდა შეადაროს.
- ადგილის არჩევა — ხშირად მხოლოდ operating carrier-ის სისტემაში მუშაობს, ამიტომ ადგილი ზოგჯერ ჯავშნის შემდეგ უნდა დაიდასტუროს.
- მილების დაგროვება — ერიცხება ალიანსის წესით, თუმცა პროცენტი ტარიფზეა დამოკიდებული.
თუ მარშრუტში გადაჯდომაა, აგენტმა აუცილებლად უნდა გადაამოწმოს საკონექციო დროც, რასაც დაწვრილებით ეხება ჩვენი სტატია ტრანზიტისა და სტოპოვერის შესახებ.
დასკვნა
კოდშეარ ფრენა არ არის ხრიკი ან დამალული პირობა — ეს ავიაბილეთების ბაზრის ჩვეული ნაწილია, რომელიც მგზავარს მეტ მიმართულებას აძლევს. პრობლემა მაშინ ჩნდება, როცა კლიენტმა არ იცის, ვინ ასრულებს ფრენას. სწორედ აქ ხდება აგენტი შეუცვლელი: კარგი აგენტი ჯავშანშივე ხედავს operated by აღნიშვნას და კლიენტს წინასწარ უხსნის, სად გაიაროს ჩექინი და ვისი წესი მოქმედებს ბარგზე.
ეს დეტალები ერთ მთლიან სურათად მაშინ იკვრება, როცა ცოცხალ ჯავშნებზე მუშაობ. ჩვენს ავიაბილეთების ტრენინგზე კოდშეარ რეისებს რეალურ მაგალითებზე არჩევ, დასაწყისისთვის კი იხილე ასევე ავიაკომპანიების ალიანსები.