Multi-city მარშრუტი ისეთი ავიაბილეთია, რომელშიც მგზავრი სამ ან მეტ ქალაქს ერთმანეთის მიყოლებით სტუმრობს — ერთი ჯავშნის, ერთი ტარიფის ფარგლებში. ეს ფორმატი განსაკუთრებით მოთხოვნადია საქმიან და საერთაშორისო ტურისტულ მოგზაურობებში, სადაც კლიენტს ერთი დაბრუნებითი ბილეთი კი არ სჭირდება, არამედ რამდენიმე დანიშნულების ერთ მარშრუტში გაერთიანება. ავიაბილეთების აგენტისთვის ეს ერთ-ერთი ის ჩვევაა, რომლის სწორად დაუფლება პირდაპირ განსაზღვრავს, რამდენად რთული მარშრუტების მართვა შეუძლია პრაქტიკაში.
რა არის Multi-city მარშრუტი
ჩვეულებრივი ბილეთი ორი ფორმატის ერთ-ერთია: one-way (ერთი მიმართულებით) ან round-trip (მიმართულება და უკან დაბრუნება იმავე ორ წერტილს შორის). Multi-city ბილეთი განსხვავდება იმით, რომ მარშრუტში სამი, ოთხი ან მეტი ქალაქია ჩართული — მაგალითად თბილისი–სტამბოლი–პარიზი–ბარსელონა–თბილისი. თითოეული მონაკვეთი ცალკე სეგმენტად იწერება GDS-ში, მაგრამ ბილეთი ერთი გამოიცემა.
ეს არ არის იგივე, რაც open-jaw მარშრუტი, სადაც მხოლოდ ერთი ღია მონაკვეთია ორ წერტილს შორის. Multi-city ბილეთი ღიაა ბევრად უფრო რთული ლოგიკით — რამდენიმე შუალედური დანიშნულებით. ის ასევე განსხვავდება მსოფლიოს გარშემო ბილეთისგან (RTW), რომელიც სპეციფიკურ ალიანსურ წესებზეა აგებული და ერთი მიმართულებით მთელ დედამიწას შემოივლის — მაშინ როცა multi-city მარშრუტი თავისუფალი კომბინაციაა ნებისმიერ რაოდენობის ქალაქთან.
როდის სთავაზობს აგენტი Multi-city მარშრუტს
პრაქტიკაში ეს ფორმატი ყველაზე ხშირად სამ შემთხვევაში გამოდგება:
- საქმიანი მოგზაურობა რამდენიმე ოფისში — კლიენტს ერთი ვიზიტით სჭირდება რამდენიმე ქალაქის მონახულება (თბილისი–ვენა–მილანი–თბილისი)
- ტურისტული მარშრუტი ევროპაზე ან აზიაზე — რამდენიმე ქვეყნის ერთ მოგზაურობაში გაერთიანება ერთი ბილეთით, ვიდრე ცალკე ბილეთების ყიდვა
- ოჯახის ან ჯგუფის ვიზიტი რამდენიმე ნათესავთან — სხვადასხვა ქალაქში მცხოვრები ოჯახის წევრების თანმიმდევრული მონახულება
ამ სამივე შემთხვევაში აგენტის ამოცანაა, კლიენტს აუხსნას, რომ ერთიან ბილეთში გაერთიანება ხშირად უფრო მოსახერხებელია ბარგის, ცვლილებისა და ერთიანი დაზღვევის თვალსაზრისითაც — არა მხოლოდ ფასის.
გინდა ეს ცოდნა პრაქტიკაში გადაიტანო და დაიწყო შემოსავალი?
დარეგისტრირდი კურსზეროგორ იჯავშნება მარშრუტი GDS-ში
GDS-ში multi-city მარშრუტი შესაბამისი რაოდენობის სეგმენტად იწერება — თითო ფრენაზე ერთი ხაზი. სისტემა ამ სეგმენტებს ავტომატურად აკავშირებს დაქორწინებულ სეგმენტებად (married segments), რაც ნიშნავს, რომ ერთი სეგმენტის ცვლილება ან გაუქმება დანარჩენებზეც აისახება. აგენტმა ყურადღებით უნდა გააკონტროლოს ეს კავშირი — თუ სეგმენტი შემთხვევით დაშორდა მთავარ ჯგუფს, ავიაკომპანია ტარიფის ხელახლა გამოთვლას ითხოვს.
განსაკუთრებული ყურადღება სჭირდება ტრანზიტულ დროებსაც — თითოეულ საკავშირო ქალაქში სეგმენტებს შორის უნდა დარჩეს საკმარისი დრო. ეს წესები დეტალურადაა განხილული მინიმალური საკავშირო დროის სტატიაში.
მაგალითი — როგორ გამოიყურება Multi-city მარშრუტი GDS-ში
წარმოვიდგინოთ კლიენტი, რომელსაც სურს თბილისიდან გაფრენა სტამბოლში, იქიდან — რომში, რომიდან კი პირდაპირ თბილისში დაბრუნება. ასეთი მარშრუტი სამი სეგმენტისგან შედგება და ჯავშანში დაახლოებით ასე ჩაიწერება:
- სეგმენტი 1 — TK381 TBS-IST, 10OCT
- სეგმენტი 2 — AZ790 IST-FCO, 14OCT
- სეგმენტი 3 — TK1878/TK371 FCO-IST-TBS, 20OCT
ყურადღება მიაქციე, რომ მესამე სეგმენტი თავად ორი ცალკეული ფრენისგან შედგება — ეს ჩვეულებრივი შემთხვევაა, როცა პირდაპირი ფრენა არ არსებობს და დაბრუნება საკავშირო ფრენით ხდება. აგენტი ამ სამივე ხაზს ერთ PNR-ში აგებს, ისე რომ სისტემამ ისინი ერთიან მარშრუტად აღიაროს — ზუსტად ისე, როგორც ჯავშნის ხაზის წაკითხვის სტატიაშია ახსნილი. მარშრუტის თანმიმდევრობა — ქალაქი, საიდანაც სეგმენტი გადის, ემთხვევა წინა სეგმენტის დანიშნულებას — ერთ-ერთი წესია, რომლის დარღვევაც ფასწარმოქმნის შეცდომამდე მიდის.
ფასწარმოქმნა და ხშირი შეცდომები
Multi-city ბილეთის ფასი ცალკეული სეგმენტების უბრალო ჯამი არ არის. ტარიფი გამოითვლება მთელი მარშრუტისთვის ერთიანად, ხშირად რამდენიმე ცალკეული ფეარ-კომპონენტის შეკვრით. სწორედ ამიტომ ორი ერთნაირად გამოყურებადი მარშრუტი შეიძლება მნიშვნელოვნად სხვადასხვა ფასის იყოს, თუ სეგმენტების თანმიმდევრობა ან დანიშნულების ქალაქი ოდნავ განსხვავდება.
ყველაზე ხშირი შეცდომა დამწყები აგენტისთვის — ბილეთის ცალკეული სეგმენტების ცალკე ფასების შედარების გამოტოვება. ხშირად ორი ცალკე one-way ბილეთის ყიდვა ერთი multi-city ბილეთის ნაცვლად უფრო იაფი გამოდის, განსაკუთრებით low-cost ავიაკომპანიების შემთხვევაში, რომლებიც ერთიან ფეარ-კონსტრუქციას არ იყენებენ. აგენტმა ორივე ვარიანტი უნდა შეადაროს, სანამ კლიენტს საბოლოო ფასს შესთავაზებს.
მნიშვნელოვანია განსხვავება ერთი ღამის სტოპოვერისგანაც, როცა კლიენტი ერთი ავიაკომპანიის ჯაჭვში დაგეგმილად ჩერდება შუალედურ ქალაქში. Multi-city მარშრუტში, პირიქით, თითოეული ქალაქი დამოუკიდებელი დანიშნულებაა — მგზავრი შეიძლება იქ რამდენიმე დღით დარჩეს, სასტუმროც ცალკე დაჯავშნას და შემდეგ მომდევნო ქალაქზე გააგრძელოს გზა. სწორედ ამ განსხვავების გაუგებრობა ხდება ხშირად კლიენტთან გაუგებრობის მიზეზი, როცა ის ელოდება ერთს, აგენტი კი სთავაზობს მეორეს.
რა უნდა შეამოწმო, სანამ ბილეთს გამოსცემ
სანამ Multi-city მარშრუტი საბოლოოდ ეჯავშნება და ბილეთი გამოიცემა, აგენტისთვის სასარგებლოა მოკლე შემოწმების სია:
- თანმიმდევრობა — ყოველი სეგმენტის საწყისი ქალაქი ემთხვევა წინა სეგმენტის დანიშნულებას
- საკავშირო დრო — თითოეულ შუალედურ ქალაქში საკმარისია მინიმალურ დროზე მეტი, განსაკუთრებით სხვადასხვა ავიაკომპანიას შორის
- ვიზები და დოკუმენტები — თითოეული შუალედური ქვეყანა ცალკე შემოწმებას საჭიროებს, თუ მგზავრი აეროპორტს ტოვებს
- ალტერნატივის შედარება — ცალკე one-way ბილეთების ფასი multi-city ბილეთის ფასთან შედარებული
- ბარგის ნორმა — შესაძლოა თითოეულ სეგმენტზე განსხვავებული იყოს, თუ ავიაკომპანია იცვლება
ეს შემოწმება 5-10 წუთს მოითხოვს, მაგრამ სწორედ ის იცავს აგენტსაც და კლიენტსაც არაპროგნოზირებადი ხარჯებისგან, რომლებიც მარშრუტის გამოშვების შემდეგ ძნელად გამოსწორებადია.
დასკვნა
Multi-city მარშრუტი აგენტს საშუალებას აძლევს, კლიენტს ერთი, გამართული მოგზაურობა შესთავაზოს რამდენიმე ქალაქზე გავრცელებული გეგმის მაგივრად. ეს უნარი — სეგმენტების სწორად აწყობა, დაქორწინებული სეგმენტების კონტროლი და ფასის ვარიანტების შედარება — პრაქტიკით ვითარდება, ცოცხალ ჯავშნებზე მუშაობისას.
ჩვენს 12-ლექციან ტრენინგზე multi-city მარშრუტებს რეალურ Avia.ge-ს პლატფორმაზე აწყობ, ცოცხალი მაგალითებით. მარშრუტების დაგეგმვისას სასარგებლო შედარებას სთავაზობს ავიაბილეთების საძიებო სისტემაც — შეამოწმე ფასები avia.ge-ზე სანამ საბოლოო მარშრუტს კლიენტს შესთავაზებ.
ხშირად დასმული კითხვები
რა განსხვავებაა Multi-city და Round-trip ბილეთს შორის?
Round-trip ბილეთი ერთი მიმართულებით მიფრინავს და იმავე ქალაქში ბრუნდება — ორი სეგმენტია. Multi-city მარშრუტში სამი ან მეტი ქალაქია ჩართული ერთმანეთის მიყოლებით, და მგზავრი საწყის წერტილში სულაც არ არის ვალდებული დაბრუნდეს იმავე გზით, რომლითაც წავიდა.
Multi-city ბილეთი უფრო ძვირია, ვიდრე ცალკე ბილეთების ყიდვა?
ეს დამოკიდებულია მარშრუტსა და ავიაკომპანიაზე. ხშირად ერთ PNR-ში აწყობილი multi-city მარშრუტი უფრო იაფია, ვიდრე იმავე სეგმენტების ცალ-ცალკე ყიდვა, რადგან ტარიფი ერთიანი ფეარ-კონსტრუქციით გამოითვლება. თუმცა ზოგჯერ საპირისპიროც ხდება — თითოეული სეგმენტის ცალკე ფასის შედარება აგენტის სავალდებულო სამუშაოა.
შეიძლება თუ არა Multi-city მარშრუტში სხვადასხვა ავიაკომპანიის გამოყენება?
დიახ, თუ ავიაკომპანიებს შორის არსებობს ინტერლაინის შეთანხმება ან თუ აგენტი თითოეულ სეგმენტს ცალკე გამოსცემს. ერთიან ბილეთზე გაერთიანება მარტივდება, როცა ავიაკომპანიები ერთ ალიანსში არიან — მაშინ ბარგისა და გადამოწმების წესებიც უფრო პროგნოზირებადია.
რამდენი სეგმენტის დამატება შეიძლება ერთ Multi-city ბილეთში?
GDS-ის ტექნიკური ლიმიტი გაცილებით მაღალია, ვიდრე პრაქტიკაში საჭირო ხდება — ჩვეულებრივ 4-დან 6 სეგმენტამდე კმაყოფილდება ტურისტული მარშრუტი. მეტი სეგმენტის დამატება შესაძლებელია, მაგრამ ყოველი ახალი ქალაქი ზრდის ფასწარმოქმნის სირთულეს და შეცდომის რისკს.