IATA აკრედიტაცია — ეს ის ზღვარია, რომელიც ჩვეულებრივ ტურისტულ სააგენტოს IATA-ს აკრედიტებულ აგენტად აქცევს: აძლევს უფლებას, ავიაბილეთი თავად გამოუშვას და ავიაკომპანიებთან პირდაპირ, BSP-ის მეშვეობით დაითვალოს ანგარიში. ვინც საკუთარი სააგენტოს გახსნას ან გაფართოებას გეგმავს, ადრე თუ გვიან სწორედ ამ კითხვასთან მიდის: მჭირდება თუ არა IATA აკრედიტაცია და როგორ მიიღება ის.
IATA აკრედიტაცია — რა არის და რას აძლევს სააგენტოს
IATA (International Air Transport Association) აერთიანებს მსოფლიოს ავიაკომპანიების უმეტესობას და მართავს იმ სისტემას, რომლითაც სააგენტოები ბილეთებს ყიდიან და ავიაკომპანიებს უხდიან. აკრედიტაცია ნიშნავს, რომ სააგენტო შეჰყავთ IATA-ს აღიარებულ აგენტთა სიაში და ენიჭება პირდაპირი წვდომა BSP-ის ანგარიშსწორების სისტემაზე. სწორედ BSP აქცევს ერთ საერთო ანგარიშსწორებად ბევრ ავიაკომპანიასთან ცალ-ცალკე ურთიერთობას.
პრაქტიკულად ეს ნიშნავს ორ რამეს: სააგენტო იღებს საკუთარ IATA ნომერს და უფლებას, ბილეთი დამოუკიდებლად გამოუშვას, და პასუხისმგებლობას — დროულად და სწორად დაფაროს ავიაკომპანიების წინაშე ვალდებულებები. აკრედიტაცია არა მხოლოდ უფლებაა, არამედ ფინანსური დისციპლინის ვალდებულებაც.
ვის სჭირდება IATA აკრედიტაცია და ვის — არა
აქ მთავარი გასაგები ის არის, რომ IATA აკრედიტაცია და ტურისტული სააგენტოს ლიცენზია / რეგისტრაცია ერთი და იგივე არ არის. ქვეყნის შიდა რეგისტრაცია სააგენტოს ლეგალურ არსებობას ეხება; IATA აკრედიტაცია — ბილეთის პირდაპირ გამოშვების უფლებას. სააგენტო შეიძლება სრულიად ლეგალურად მუშაობდეს და ბილეთებსაც ყიდიდეს, საკუთარი IATA აკრედიტაციის გარეშე.
აკრედიტაცია მაშინ ხდება საჭირო, როცა სააგენტოს სურს:
- ბილეთი თავად გამოუშვას, შუამავლის გარეშე
- პირდაპირ ავიაკომპანიებთან იმუშაოს და საკუთარი პირობები ჰქონდეს
- მარკაპსა და კომისიაზე მეტი კონტროლი მოიპოვოს
- დიდი, სტაბილური ბრუნვა ჰქონდეს, სადაც შუამავლის საკომისიო უკვე მნიშვნელოვან ხარჯად იქცევა
თუ სააგენტო ჯერ იწყებს ან ბრუნვა მცირეა, აკრედიტაცია შეიძლება ნაადრევი იყოს — ფინანსური ვალდებულებები მის სარგებელს გადააჭარბებს.
გინდა ეს ცოდნა პრაქტიკაში გადაიტანო და დაიწყო შემოსავალი?
დარეგისტრირდი კურსზეIATA აგენტის ძირითადი მოთხოვნები
მოთხოვნები დეტალურად ქვეყნისა და მიმდინარე წესების მიხედვით იცვლება, მაგრამ ლოგიკა ყველგან საერთოა — IATA-ს სჭირდება დარწმუნება, რომ სააგენტო საიმედო და გადახდისუნარიანია. ტიპური ბლოკებია:
- რეგისტრირებული იურიდიული პირი — ლეგალურად მოქმედი კომპანია, საქმიანობის უფლებით
- მომზადებული პერსონალი — თანამშრომელი, რომელსაც GDS-ისა და ბილეთის გამოშვების ცოდნა აქვს
- ფინანსური უზრუნველყოფა — ბანკის გარანტია ან სხვა ფორმა, რომელიც BSP-ზე ბრუნვას ფარავს
- საოფისე პირობები — უსაფრთხო სამუშაო სივრცე, ბილეთის დოკუმენტების დაცვისთვის
- განაცხადი და საფასური — IATA-ს ფორმალური აპლიკაცია და შესაბამისი გადასახადი
სწორედ ამიტომ არის მომზადებული კადრი აკრედიტაციის ერთ-ერთი წინაპირობა. სააგენტოს, რომელიც ტურისტულ ბიზნესს ნულიდან იწყებს, ჯერ ადამიანური რესურსი სჭირდება, რომელსაც ბილეთის გამოშვება რეალურად შეუძლია, და მხოლოდ შემდეგ — ფორმალური აკრედიტაცია.
NewGen ISS — რამდენიმე მოდელი ერთი აკრედიტაციის ნაცვლად
IATA-მ თანამედროვე მოდელი, NewGen ISS (New Generation of IATA Settlement Systems), სწორედ იმისთვის შემოიღო, რომ სააგენტოებს სხვადასხვა მასშტაბი ჰქონოდათ. მთავარი იდეა ისაა, რომ პატარა და დიდი სააგენტო ერთი და იმავე ტვირთის ქვეშ არ უნდა იყოს. მოდელები, ზოგადად, განსხვავდება იმით, უშვებს თუ არა სააგენტო ე.წ. „ცხელ“ (ნაღდ) ბილეთებს და რა დონის ფინანსური გარანტიაა საჭირო.
პრაქტიკული დასკვნა მარტივია: აკრედიტაცია არ არის „ერთი ზომა ყველასთვის“. სააგენტომ თავისი რეალური ბრუნვისა და მოდელის მიხედვით უნდა შეარჩიოს ვარიანტი — და ზუსტი, აქტუალური პირობები ყოველთვის IATA-ს ოფიციალურ დოკუმენტაციაში გადაამოწმოს, რადგან წესები დროდადრო ახლდება.
ალტერნატივა: კონსოლიდატორი ან ჰოსტ-სააგენტო
საკუთარი აკრედიტაცია ერთადერთი გზა არ არის. ბევრი სააგენტო, განსაკუთრებით დამწყები, ბილეთს ყიდის კონსოლიდატორის მეშვეობით, რომელსაც უკვე აქვს IATA აკრედიტაცია და BSP-ზე წვდომა. ამ დროს კონსოლიდატორი უშვებს ბილეთს, სააგენტო კი მასთან თანამშრომლობს — ფინანსური გარანტიისა და მთელი აპლიკაციის ტვირთის გარეშე.
ეს მიდგომა კარგია დასაწყისში: ბრუნვა იზრდება, გამოცდილება გროვდება, რისკი კი დაბალია. როცა ბრუნვა საკმარისად დიდი გახდება, სააგენტოს შეუძლია საკუთარ აკრედიტაციაზე გადავიდეს, სადაც შუამავლის საკომისიო აღარ დაიხარჯება. ორივე მოდელს თავისი ადგილი აქვს — არჩევანი მასშტაბსა და ეტაპზეა დამოკიდებული.
დასკვნა
IATA აკრედიტაცია სააგენტოსთვის არ არის ფორმალობა — ეს არის გადაწყვეტილება, რომელიც უფლებასაც აძლევს და ვალდებულებასაც აკისრებს. ის მაშინ ამართლებს, როცა სააგენტოს აქვს სტაბილური ბრუნვა, მომზადებული კადრი და მზაობა, პირდაპირ პასუხი აგოს ავიაკომპანიების წინაშე. სანამ ეს ეტაპი დგება, კონსოლიდატორთან მუშაობა სრულიად გონივრული გზაა.
თუ საკუთარი სააგენტოს გახსნას გეგმავ, დაიწყე უნარებით: ჩვენს ავიაბილეთების ტრენინგზე სწავლობ GDS-ს, ტარიფებსა და ბილეთის გამოშვებას რეალურ ჯავშნებზე — ანუ იმ საფუძველს, რომლის გარეშეც აკრედიტაცია მხოლოდ ქაღალდი დარჩება. მეტი კონტექსტისთვის იხილე ტურისტული სააგენტოს გვერდიც.