კლიენტი ხშირად ეკითხება: რატომ ღირს ერთი და იგივე ბილეთი ერთ საიტზე ევროში, მეორეზე დოლარში, ლარში კი სულ სხვა თანხა გამოდის? პასუხი ავიაბილეთის ვალუტასა და გაცვლით კურსშია. აგენტს ამის გაგება ეხმარება, რომ ფასის სხვაობა სანდოდ აუხსნას და არ დაკარგოს მომხმარებელი.
როგორ ირჩევს ავიაკომპანია ტარიფის ვალუტას
ავიაკომპანია ტარიფებს ქვეყნების მიხედვით აქვეყნებს. თითოეულ გაყიდვის ქვეყანას (point of sale) თავისი ადგილობრივი ვალუტა აქვს, ამიტომ იმავე მარშრუტის ტარიფი სხვადასხვა ქვეყანაში ცალკე ფასად ჩნდება. ეს ლოგიკა დეტალურად გარჩეულია სტატიაში გაყიდვის ქვეყნის გავლენა ტარიფზე.
ასე ერთი ტარიფის ფასი უცვლელი კი არ არის, არამედ დამოკიდებულია იმაზე, რომელ ბაზარზე და რომელ ვალუტაში იყიდება.
რა არის ROE და NUC
საერთაშორისო ტარიფების აგებისას ავიაკომპანიები იყენებენ პირობით ერთეულს — NUC-ს (Neutral Unit of Construction). ის ბილეთის ფასის გამოსათვლელი შუალედური ერთეულია და რეალური ვალუტა არ არის. საბოლოო თანხის მისაღებად NUC მრავლდება ROE-ზე, ანუ კურსზე, რომელსაც IATA ადგილობრივი ვალუტისთვის აქვეყნებს.
ფორმულა მარტივია: NUC-ის ჯამი × ROE = ტარიფი ადგილობრივ ვალუტაში. მაგალითად, თუ NUC-ის ჯამი 400-ია, ხოლო კურსი 1,00 — ტარიფიც 400 ერთეული იქნება; თუ კურსი სხვაა, იცვლება საბოლოო თანხაც. გამოთვლის ეტაპები განხილულია სტატიაში NUC ტარიფის აგება.
გინდა ეს ცოდნა პრაქტიკაში გადაიტანო და დაიწყო შემოსავალი?
დარეგისტრირდი კურსზერატომ იცვლება ფასი კურსის რყევისას
ავიაკომპანიები ტარიფებს არა ყოველდღე, არამედ პერიოდულად ანახლებენ, ხოლო გაცვლითი კურსი მუდმივად მოძრაობს. ამიტომ ორ თარიღს შორის ლარში გამოხატული ფასი შეიძლება შეიცვალოს მაშინაც, როცა ავიაკომპანიის ბაზისური ტარიფი იგივეა.
ფასის ცვლილებაზე გავლენას ახდენს რამდენიმე ფაქტორი ერთდროულად:
- გაცვლითი კურსის რყევა ტარიფის გამოქვეყნებასა და ბილეთის გამოშვებას შორის
- ადგილობრივი გადასახადები და მოსაკრებლები, რომლებიც ხშირად ცალკე ვალუტაშია
- სეზონური მოთხოვნა და თავისუფალი ადგილების რაოდენობა კლასში
- ავიაკომპანიის საკუთარი ტარიფის განახლება კონკრეტულ ბაზარზე
ფასის ფორმირების ზოგადი სურათი ასახულია სტატიაში ავიაბილეთის ფასი როგორ ყალიბდება.
გადახდის ვალუტა და ბანკის კომისია
ბილეთის ვალუტა და გადახდის ვალუტა ყოველთვის არ ემთხვევა. თუ ტარიფი ევროშია, ხოლო ბარათი ლარიანია, ბანკი თანხას საკუთარი კურსით გადაიყვანს და შეიძლება კომისიაც დაამატოს. შედეგად კლიენტის ანგარიშიდან ჩამოჭრილი თანხა ბილეთზე მითითებულ თანხას არ დაემთხვევა.
სააგენტოები ამ სხვაობას ხშირად ფიქსირებული კურსით ან ლარში გამოცხადებული ფასით აგვარებენ. გადახდის სხვადასხვა ფორმა განხილულია გადახდის ფორმების სტატიაში.
დაბრუნება და კურსი
დაბრუნებისას თანხა ბრუნდება იმ ვალუტაში და იმ ფორმით, რომლითაც ბილეთი გაიცა. თუ ბილეთი გადახდილია უცხოურ ვალუტაში, ლარული ექვივალენტი დაბრუნების დღეს გაცვლით კურსზეა დამოკიდებული, ამიტომ კლიენტმა შეიძლება მიიღოს თანხა, რომელიც გადახდილისგან განსხვავდება. კლიენტს ეს წინასწარ უნდა აუხსნა.
რას აკეთებს კარგი აგენტი პრაქტიკაში
- ჯავშნისას ადარებს საბოლოო თანხას, არა მხოლოდ ტარიფს
- კლიენტს ეუბნება, რომელ ვალუტაშია ბილეთი გაცემული
- წინასწარ აფრთხილებს ბანკის შესაძლო კონვერტაციის კომისიაზე
- აფიქსირებს ფასს ბილეთის გამოშვების ვადამდე
- კლიენტს წერილობით უდასტურებს საბოლოო თანხას
დასკვნა
ავიაბილეთის ფასი ერთი რიცხვი კი არა, ტარიფის, ვალუტის, კურსისა და გადასახადების ჯამია. ვინც ამ ჯაჭვს ესმის, კლიენტს ფასის სხვაობას მშვიდად უხსნის და არ უშვებს უსიამოვნო სიურპრიზს ბილეთის გამოშვების შემდეგ. ანგარიშსწორების ზოგადი სქემა ასახულია სტატიაში BSP.
ტარიფებთან, GDS-თან და ბილეთების გამოშვებასთან მუშაობა პრაქტიკულად ისწავლება 12-ლექციან ტრენინგზე, სადაც ყველაფერს რეალურ ჯავშნებზე ივარჯიშებ.
ხშირად დასმული კითხვები
რა არის ROE ავიაბილეთში?
ROE (Rate of Exchange) — გაცვლითი კურსია, რომლითაც ტარიფი ერთი ვალუტიდან მეორეში გადაჰყავთ. ავიაბილეთებში ხშირად გამოიყენება IATA-ს მიერ განსაზღვრული კურსი (IROE), რომლითაც NUC-ში აგებული საერთაშორისო ტარიფი გაყიდვის ქვეყნის ვალუტაში ითარგმნება.
რატომ განსხვავდება ერთი და იგივე ბილეთის ფასი სხვადასხვა ქვეყანაში?
იმიტომ, რომ ავიაკომპანია ტარიფს თითოეული გაყიდვის ქვეყნისთვის ცალკე აქვეყნებს ადგილობრივ ვალუტაში. ამას ემატება ადგილობრივი გადასახადები და კურსის რყევა, ამიტომ ფასი ქვეყნების მიხედვით ზუსტად არ ემთხვევა.
ბილეთი ლარში უფრო იაფია, თუ უცხოურ ვალუტაში?
ცალსახა პასუხი არ არსებობს. ზოგ შემთხვევაში ფასი ორიგინალ ვალუტაში უფრო ხელსაყრელია, ზოგჯერ კი ლარში გამოქვეყნებული ტარიფი. აგენტმა უნდა შეადაროს საბოლოო თანხა, ბანკის კომისიის ჩათვლით, და არა მხოლოდ ფასის ეტიკეტი.
რა ხდება კურსის შეცვლისას, თუ ბილეთი უკვე გამოშვებულია?
გამოშვებული ბილეთის ფასი აღარ იცვლება. კურსი მნიშვნელოვანია დაბრუნებისას: თანხა ბრუნდება იმ ვალუტაში, რომელშიც ბილეთი გაიცა, ხოლო კლიენტის ბანკის კურსით ლარული ექვივალენტი შეიძლება განსხვავდებოდეს.
როგორ უნდა აუხსნას აგენტმა კლიენტს ფასის სხვაობა?
მოკლედ და კონკრეტულად: ტარიფი ავიაკომპანიამ ვალუტაში გამოაქვეყნა, ლარში კი კურსით გადაითვალა. კარგია, თუ კლიენტს ჯავშნისას აჩვენებ საბოლოო თანხას და ვადას, რომლის განმავლობაშიც ფასი დაფიქსირებულია.