Sabre ბრძანებები ის ენაა, რომლითაც ავიააგენტი ერთ-ერთ უმსხვილეს გლობალურ დისტრიბუციის სისტემას ესაუბრება. ეკრანზე ისინი დაშიფრულ კოდს ჰგავს, თუმცა სინამდვილეში თითოეული ბრძანება ერთ მკაფიო მოქმედებას ასრულებს — ეძებს ფრენას, ამატებს მგზავრს ან გამოუშვებს ბილეთს. ამ სტატიაში დამწყები აგენტისთვის ვალაგებთ ყველაზე საჭირო Sabre-ის კომანდებს, ცოცხალი მაგალითებით და მარტივ ქართულ ენაზე.
რა არის Sabre და რატომ კოდით ვმუშაობთ
Sabre — ამერიკული წარმოშობის GDS-ია (Global Distribution System), რომელიც ავიაკომპანიების განრიგს, ფასებსა და ადგილების ხელმისაწვდომობას ერთ ეკრანზე თავს უყრის. რა არის საერთოდ ეს სისტემა და როგორ ჯდება ის ბილეთის გაყიდვის ჯაჭვში — ამას დაწვრილებით GDS სისტემის შესახებ სტატიაში განვმარტავთ. პროფესიონალი აგენტი თაგვის ნაცვლად კლავიატურით მუშაობს, რადგან ერთი მოკლე ბრძანება რამდენიმე დაწკაპუნებას ცვლის — სიჩქარე კი ამ საქმეში პირდაპირ შემოსავალზე აისახება.
ფრენების ძებნა და ადგილის გაყიდვა
ყველაფერი იწყება ხელმისაწვდომი ფრენების ნახვით. Sabre-ში ეს ბრძანება ციფრით 1 იწყება, რომელსაც მოსდევს თარიღი და მიმართულება:
- 115JUNTBSIST — 15 ივნისს თბილისი–სტამბოლის ფრენების ჩვენება
- 1* — შემდეგი დღის ხელმისაწვდომობის გადახვევა
- 01Y1 — სიის პირველი ფრენიდან ერთი ადგილის გაყიდვა Y კლასში
გაყიდვის შემდეგ ფრენა PNR-ში ჩაიწერება. სანამ კლასების ასოებსა და მათ მნიშვნელობას გაარკვევ, გამოგადგება ფეარ ბეისის კოდის გარჩევა, რომელიც გასაგებად ხსნის, რას ნიშნავს ბილეთზე დაწერილი ტარიფის კოდი.
PNR-ის შექმნა — სავალდებულო ველები
ჯავშნის ჩანაწერი — PNR — რამდენიმე სავალდებულო ელემენტისგან იკრიბება. Sabre-ში თითოეულ ველს თავისი ბრძანება შეესაბამება:
- -1MAGVABERIDZE/NINO — მგზავრის სახელი და გვარი (ციფრი მგზავრთა რაოდენობას აღნიშნავს)
- 9TBS-555123456-A — საკონტაქტო ტელეფონი
- 7TAW/ — ბილეთის გამოშვების ვადის (ticketing time limit) ველი
- 6P — received from, ანუ ვისგან მიიღო აგენტმა მოთხოვნა
- E — ჩანაწერის შენახვა (end transaction); სისტემა გასცემს 6-სიმბოლოიან ჯავშნის კოდს
თუ ბუნდოვანია, რა არის თავად PNR და რით განსხვავდება ის ბილეთისგან, ცალკე გვაქვს დაწვრილებითი ახსნა — რა არის PNR. მნიშვნელოვანია გვახსოვდეს: შენახული PNR ჯერ კიდევ არ ნიშნავს გამოშვებულ ბილეთს.
გინდა ეს ცოდნა პრაქტიკაში გადაიტანო და დაიწყო შემოსავალი?
დარეგისტრირდი კურსზეფასის გამოთვლა და ბილეთის გამოშვება
როცა მარშრუტი და მგზავრი დამატებულია, რიგზეა ფასი. Sabre ბრძანებები ამ ეტაპზე ასე გამოიყურება:
- WP — მიმდინარე მარშრუტის ფასის გამოთვლა და შენახვა
- *A — სრული PNR-ის ეკრანზე გამოტანა გადასამოწმებლად
- *ABCDEF — არსებული ჯავშნის გამოძახება მისი კოდით
- WETR — ელექტრონული ბილეთის გამოშვება (ticketing)
ბილეთის გამოშვების შემდეგ მგზავრი იღებს ETKT-ს. რას ნიშნავს ეს დოკუმენტი და როგორ იკითხება მისი ველები — ამას ხსნის ელექტრონული ბილეთის გზამკვლევი. გახსოვდეს: ფასის გამოთვლის ბრძანების გაშვება ჯერ კიდევ არ ნიშნავს გადახდას — ბილეთი მხოლოდ გამოშვების ბრძანების შემდეგ ხდება ნამდვილი.
Sabre თუ Amadeus — რომელი ვისწავლო ჯერ
დამწყები აგენტი ხშირად დგას არჩევანის წინაშე, რომელი სისტემით დაიწყოს. სიმართლე ისაა, რომ ლოგიკა ყველგან საერთოა — იცვლება მხოლოდ ბრძანებების ჩაწერის ფორმა. Sabre-ის შემდეგ Amadeus-ის ბრძანებები ბევრად ნაცნობი მოგეჩვენება, რადგან ნაბიჯების თანმიმდევრობა იგივეა. ხოლო თუ გინდა გაიგო, რით განსხვავდება ეს სამი დიდი პლატფორმა მთლიანობაში, ნახე Amadeus, Sabre და Travelport-ის შედარება.
დასკვნა
Sabre-ის ბრძანებები არ არის დასამახსოვრებელი სია, რომელსაც ზეპირად სწავლობ. ეს არის სამუშაო ენა, რომელშიც აზროვნება პრაქტიკით ვითარდება — ფრენის ძებნა, PNR-ის აწყობა და ბილეთის გამოშვება დღითი დღე უფრო ბუნებრივი ხდება. დაიწყე მცირე კომანდების ნაკრებიდან, გაიმეორე ისინი ცოცხალ ჯავშნებზე და მალე ბრძანებებზე ფიქრს შეწყვეტ — ხელი თავად დაიმახსოვრებს.
ჩვენს ავიაბილეთების ტრენინგზე სწორედ ასე ისწავლი — GDS-ში რეალურ ბრძანებებს ცოცხალ პლატფორმაზე ამუშავებ, არა მხოლოდ კონსპექტში კითხულობ.