ავიაბილეთების სეზონურობა ფასის ერთ-ერთი მთავარი განმსაზღვრელია: ერთსა და იმავე მარშრუტზე ბილეთი თვეების მიხედვით შეიძლება რამდენჯერმე განსხვავდებოდეს. აგენტისთვის ეს მხოლოდ თეორია არ არის — კლიენტს ხშირად სწორედ სეზონის ცოდნა ზოგავს ფულს.
რა არის მაღალი და დაბალი სეზონი
მაღალი სეზონი ის პერიოდია, როცა მოთხოვნა მიმართულებაზე მაქსიმალურია: სკოლის არდადეგები, დიდი დღესასწაულები, საზღვაო კურორტების ზაფხული. დაბალ სეზონზე ფრენები ნაკლებად ივსება და ავიაკომპანია იაფ ტარიფს უფრო ხშირად ხსნის. ამ ორ პოლუსს შორის არის შუალედური (shoulder) სეზონი — გაზაფხულის და შემოდგომის ის თვეები, როცა ამინდი კარგია, ხოლო ფასი ჯერ არ არის პიკზე.
რატომ იცვლება ფასი სეზონის მიხედვით
მიზეზი მარტივია: ადგილების რაოდენობა შეზღუდულია. ავიაკომპანია ერთ ფრენაზე ადგილებს ბუკინგ-კლასებად ანაწილებს და მოთხოვნის ზრდასთან ერთად იაფ კლასებს ხურავს. ამ მექანიკაზე დაწვრილებით წერია ავიაბილეთის ფასის ფორმირების სტატიაში. სეზონზე იაფი კლასები უბრალოდ უფრო ადრე იწურება.
სეზონი მიმართულების მიხედვით
- ზღვისპირა მიმართულებები (თურქეთი, ეგვიპტე, საბერძნეთი) — პიკი ზაფხულშია, ზამთარში ფასი მკვეთრად ეცემა
- ევროპული ქალაქები — ორი პიკია: ზაფხული და საშობაო პერიოდი
- სათხილამურო მიმართულებები — საუკეთესო სეზონი დეკემბრიდან მარტამდეა
- სამხრეთ ნახევარსფერო — სეზონები ჩვენთან შებრუნებულია, ამიტომ ზამთარში მოთხოვნა იქ იზრდება
ამიტომ ერთი წესი ყველა მიმართულებაზე არ მუშაობს: აგენტმა თითოეული მარშრუტის საკუთარი კალენდარი უნდა იცოდეს.
გინდა ეს ცოდნა პრაქტიკაში გადაიტანო და დაიწყო შემოსავალი?
დარეგისტრირდი კურსზეროგორ გამოიყენოს აგენტმა სეზონურობა კლიენტის სასარგებლოდ
- შესთავაზე მოქნილი თარიღები: ერთი-ორი დღით ადრე ან გვიან ფრენა ხშირად უფრო იაფია
- შეადარე ახლომდებარე აეროპორტები და ტრანზიტული ვარიანტები
- მაღალ სეზონზე კლიენტს ბილეთის ადრე ყიდვა მოუწოდე, სანამ იაფი კლასები არ გამოილია
- შუალედურ სეზონზე შესთავაზე ისეთი გეგმა, სადაც ფასიც კარგია და ამინდიც
- გადახედე ტარიფის პირობებს — იაფი ბილეთი ხშირად უფრო მკაცრი წესებით მოდის
ფასების შედარებისთვის გამოგადგება ფასების შედარების საიტების მიმოხილვა, ხოლო ყიდვის ოპტიმალური დროის შესახებ იხილე როდის ვიყიდოთ იაფი ავიაბილეთი.
სეზონურობა აგენტის შემოსავალზე
სეზონი აგენტის მუშაობასაც განსაზღვრავს: მაღალ სეზონზე ჯავშნების რაოდენობა იზრდება, დაბალზე კი კლიენტებთან ურთიერთობა და კორპორატიული მიმართულება ხდება მთავარი. ამ ტალღების გათვალისწინებით გეგმავენ დატვირთვას გამოცდილი აგენტები. აგენტის ანაზღაურების სტატიაში ვრცლად წერია, როგორ იცვლება შემოსავალი წლის განმავლობაში.
როგორ დავინახოთ სეზონი ფასის დინამიკაში
სეზონის დასადგენად კალენდარი ყოველთვის არ გყოფნის. უფრო საიმედოა, თუ ერთსა და იმავე მარშრუტს რამდენიმე კვირის განმავლობაში აკვირდები: როცა იაფი ტარიფი ერთბაშად ქრება და ფასი საფეხურებრივად იზრდება, ეს ნიშნავს, რომ ფრენა სწრაფად ივსება და პიკური მოთხოვნის პერიოდი უახლოვდება. ხოლო როცა ფასი მთელი კვირები უცვლელია, ავიაკომპანია ადგილებს ვერ ყიდის და, სავარაუდოდ, უახლოეს დღეებში შემოთავაზებას გააიაფებს.
პრაქტიკაში აგენტები ხშირად იყენებენ სამსვეტიან ცხრილს: თარიღი, ფასი და დარჩენილი იაფი კლასი. ორი-სამი კვირის ჩანაწერიც საკმარისია, რომ კლიენტს ზუსტად აუხსნა, რატომ ღირს ახლავე ყიდვა ან რატომ შეიძლება ცოტა ხნით დალოდება.
სეზონთან დაკავშირებული ხშირი შეცდომები
- ყველა მიმართულებაზე ერთი და იგივე წესის გამოყენება, მაშინ როცა სეზონი მარშრუტზეა დამოკიდებული
- მაღალ სეზონზე ყიდვის გადადება იმ იმედით, რომ ფასი დაიკლებს — უმეტესად ხდება პირიქით
- მხოლოდ ბილეთის ფასზე დაკვირვება და ტარიფის პირობების გამოტოვება: სეზონზე იაფი ბილეთი ხშირად არ ბრუნდება და არ იცვლება
- სასტუმროსა და ფრენის სეზონების შეუსაბამობა: ბილეთი იაფია, სამაგიეროდ დაბინავება პიკურ ფასშია
ბოლო პუნქტი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, როცა კლიენტს სრულ მოგზაურობას აწყობ. კარგი აგენტი ფრენას და დაბინავებას ერთად აფასებს და კლიენტს საბოლოო ჯამურ ღირებულებას უჩვენებს.
პრაქტიკული მაგალითი
დავუშვათ, კლიენტს ივლისში თბილისიდან ბარსელონაში ფრენა სჭირდება. ივლისი ამ მარშრუტზე პიკური თვეა, ამიტომ პირდაპირი რეისის იაფი კლასები ადრევე იწურება. თუ კლიენტი ორი დღით ადრე ან გვიან გაფრინდება, ან ერთი ტრანზიტი მოეწონება, სხვაობა შეიძლება რამდენიმე ათეულ ევროს შეადგენდეს. აგენტის მუშაობა სწორედ ამ ვარიანტების ჩვენებაა, რომ კლიენტმა თავად შეარჩიოს ფასსა და კომფორტს შორის ბალანსი.
სეზონის ეფექტი მარშრუტებზე უკეთ ჩანს, როცა ტარიფის წესებსაც კითხულობ. ამის შესახებ ტარიფის წესების სტატია დაგეხმარება, რომ იაფ ბილეთს ფარული შეზღუდვები არ ახლდეს.
დასკვნა
სეზონურობის გაგება აგენტს კლიენტისთვის სწორი დროისა და სწორი ფასის პოვნაში ეხმარება. ეს უნარი პრაქტიკით მყარდება, რეალურ ჯავშნებზე მუშაობით. ჩვენს ავიაბილეთების ტრენინგზე სწორედ ასე ვასწავლით: ცოცხალ ფასებზე და რეალურ მარშრუტებზე.
ხშირად დასმული კითხვები
როდის არის ავიაბილეთები ყველაზე ძვირი?
ყველაზე ძვირია ზაფხულის თვეები, საახალწლო და საშობაო პერიოდი, აგრეთვე დიდი დღესასწაულები. მოთხოვნა ამ დროს მაღალია, იაფი ტარიფის კლასები კი სწრაფად იყიდება, ამიტომ ფასი გაცილებით მაღალია.
მართლა უფრო იაფია ბილეთი დაბალ სეზონზე?
უმეტეს მიმართულებაზე დიახ, რადგან ავიაკომპანია ცარიელი ადგილების შესავსებად უფრო იაფ ტარიფს ხსნის. გამონაკლისია მიმართულებები, სადაც საუკეთესო სეზონი სწორედ ჩვენთვის დაბალ სეზონს ემთხვევა, მაგალითად ზამთრის კურორტები.
სეზონი ყველა ქვეყანაში ერთდროულად იწყება?
არა. სეზონურობა მიმართულებაზეა დამოკიდებული: ევროპის ზაფხული და სამხრეთ ნახევარსფეროს ზაფხული სხვადასხვა დროს მოდის, ხოლო ტროპიკულ ქვეყნებში ფასზე წვიმების სეზონი ახდენს გავლენას.
შეუძლია თუ არა აგენტს სეზონური ფასის შემცირება?
ფასს აგენტი ვერ ცვლის, მაგრამ შეუძლია კლიენტს სხვა თარიღები, სხვა აეროპორტი ან გადაჯავშნის მოქნილი პირობების მქონე ტარიფი შესთავაზოს. ხშირად ერთი-ორი დღის გადაწევაც საგრძნობ სხვაობას იძლევა.
რამდენად ადრე უნდა ვიყიდო ბილეთი მაღალ სეზონზე?
მაღალ სეზონზე ადრეული ყიდვა უფრო გამართლებულია, ვინაიდან იაფი ბუკინგ-კლასები პირველები იწურება. ზუსტი ვადა მიმართულებაზეა დამოკიდებული, ამიტომ ფასი რამდენიმე კვირის განმავლობაში უნდა დააკვირდე.