ჩარტერული ფრენა — რა არის და რით განსხვავდება რეგულარულისგან

ზაფხულის სეზონის გახსნისთანავე საქართველოს აეროპორტებში ჩნდება რეისები, რომლებსაც ავიაკომპანიის საიტზე ვერ იპოვი — მათი ბილეთები ტუროპერატორებთან და სააგენტოებთან იყიდება. ეს არის ჩარტერული ფრენა — განრიგის მიღმა შესრულებული რეისი, რომელიც კონკრეტული დამკვეთის შეკვეთით ფრინავს. ავიააგენტისთვის ჩარტერი ცალკე სამყაროა: სხვა ფასწარმოქმნა, სხვა წესები და სხვა რისკები, ვიდრე ჩვეულებრივ ბილეთებში.

რა არის ჩარტერული ფრენა

ჩარტერული ფრენა არის რეისი, რომელსაც ავიაკომპანია ასრულებს დამკვეთის — ყველაზე ხშირად ტუროპერატორის — შეკვეთით. დამკვეთი ქირაობს თვითმფრინავს მთლიანად ან ყიდულობს ადგილების დიდ ბლოკს, შემდეგ კი ამ ადგილებს ყიდის: ან ცალკე ბილეთებად, ან სასტუმროსთან ერთად — საგზურის პაკეტში. ავიაკომპანიისთვის ეს გარანტირებული შემოსავალია, დამკვეთისთვის — იაფი ადგილები, მგზავრისთვის კი ხშირად ერთადერთი პირდაპირი გზა კურორტამდე.

ტიპური მაგალითი საქართველოდან: ზაფხულის პირდაპირი რეისები შარმ-ელ-შეიხის, ჰურგადას, ანტალიის ან ბოდრუმის მიმართულებით. ამ ქალაქებში წლის განმავლობაში რეგულარული პირდაპირი ფრენა ან საერთოდ არ არსებობს, ან ცოტაა — მოთხოვნას სეზონზე სწორედ ჩარტერები ფარავს.

ჩარტერული და რეგულარული ფრენა — ძირითადი განსხვავებები

რეგულარული რეისი ფრინავს ფიქსირებული განრიგით, წელიწადის ნებისმიერ დროს და მგზავრების რაოდენობის მიუხედავად. ჩარტერი კი მხოლოდ მაშინ დგება, როცა დამკვეთმა ის შეუკვეთა. აქედან გამომდინარეობს ყველა პრაქტიკული განსხვავება:

• გაყიდვის არხი — რეგულარულის ბილეთი იყიდება ავიაკომპანიის საიტზე და GDS-ში, ჩარტერის ადგილებს კი ტუროპერატორი და მისი პარტნიორი სააგენტოები ანაწილებენ
• განრიგი — რეგულარული სტაბილურია, ჩარტერის დრო კი შეიძლება გადაიწიოს, რადგან აეროპორტის სლოტებზე პრიორიტეტი რეგულარულ რეისებს აქვთ
• ფასი — ჩარტერზე სეზონის პიკში ხშირად იაფია, რადგან ადგილები საბითუმო ფასით არის ნაყიდი
• ტარიფის პირობები — ჩარტერის ბილეთი თითქმის ყოველთვის არადაბრუნებადია და ცვლილებაც იშვიათად დაიშვება
• სერვისი — ჩარტერზე კვება და ბარგის ნორმა ხშირად შეზღუდულია, კლასების არჩევანი კი მინიმალური

ვის და როდის აწყობს ჩარტერი

ჩარტერი საუკეთესო არჩევანია, როცა მგზავრი მიფრინავს კურორტზე სეზონის პიკში და სურს პირდაპირი ფრენა გადაჯდომის გარეშე. საგზურის პაკეტში — ფრენა, ტრანსფერი და სასტუმრო ერთად — ჩარტერი თითქმის ყოველთვის იაფია, ვიდრე იგივე კომპონენტების ცალ-ცალკე ყიდვა. სამაგიეროდ, თუ მგზავრს მოქნილი თარიღები, დაბრუნებადი ტარიფი ან ზუსტი განრიგი სჭირდება — მაგალითად, საქმიან მოგზაურობაზე — რეგულარული რეისი აშკარად უკეთესი ვარიანტია. ბიუჯეტურ სეგმენტში ჩარტერს კონკურენციას უწევს low-cost ავიაკომპანიებიც — ეს ორი მოდელი დეტალურად ცალკე სტატიაში გვაქვს შედარებული: low-cost და ტრადიციული ავიაკომპანიების განსხვავებები.

რა უნდა იცოდეს ავიააგენტმა ჩარტერის გაყიდვისას

აგენტისთვის ჩარტერი მომგებიანი, მაგრამ საპასუხისმგებლო პროდუქტია. სამი წესი, რომელიც პრაქტიკაში ყველაზე მეტ პრობლემას არიდებს თავიდან:

1. პირობები წინასწარ აუხსენი — კლიენტმა ყიდვამდე უნდა იცოდეს, რომ ბილეთი არადაბრუნებადია და გაფრენის დრო შეიძლება შეიცვალოს. ზეპირი დაპირება საკმარისი არ არის — პირობები წერილობით გადაეცი
2. სანდო ტუროპერატორი აირჩიე — ჩარტერის ჯაჭვში აგენტი ტუროპერატორზეა დამოკიდებული. გადაამოწმე მისი გამოცდილება, გადახდის პირობები და ის, თუ როგორ იქცევა რეისის გაუქმებისას
3. გაფრენამდე გადაამოწმე დრო — გაუგზავნე კლიენტს განახლებული ინფორმაცია ბოლო 24 საათში. გადაწეული ჩარტერი, რომლის შესახებ კლიენტმა აეროპორტში გაიგო, დაკარგული კლიენტია

ჩარტერის რისკები — გადაწევა, გაუქმება, დაბრუნება

ჩარტერის მთავარი სისუსტე სტაბილურობაა. თუ ტუროპერატორმა ადგილები ვერ გაყიდა, რეისი შეიძლება სხვა თარიღზე გადაიწიოს ან საერთოდ გაუქმდეს. დაგვიანების შემთხვევაში მგზავრის უფლებები ჩარტერზეც ვრცელდება — წყალი, კვება, საჭიროებისას სასტუმრო — თუმცა პროცესი ხშირად ტუროპერატორის გავლით მიდის და მეტ დროს მოითხოვს. დეტალურად ეს თემა ფრენის დაგვიანებისა და კომპენსაციის გზამკვლევში გვაქვს განხილული. დაბრუნებისა და გადაცვლის ზოგადი წესები კი — ჯარიმებით და ტარიფის ტიპებით — ცალკე სტატიაშია.

დასკვნა

ჩარტერული ფრენა არც „უარესი" რეისია და არც „სახიფათო" — ის უბრალოდ სხვა წესებით მუშაობს. სეზონზე კურორტისკენ მიმავალი მგზავრისთვის ის ხშირად საუკეთესო ფასია, ხოლო აგენტისთვის — შემოსავლის სერიოზული წყარო, თუ პირობებს სწორად ხსნის და სანდო პარტნიორებთან მუშაობს. განსხვავება რეგულარულსა და ჩარტერს შორის ის ბაზისური ცოდნაა, რომელსაც ყველა ავიააგენტი პირველივე სეზონზე იყენებს.

თუ გინდა, ბილეთების გაყიდვა პროფესიონალურად ისწავლო — ტარიფებით, ჯავშნის სისტემებით და რეალური პრაქტიკით — გაიარე ჩვენი ავიაბილეთების გაყიდვის 12-ლექციანი ტრენინგი, კურსდამთავრებულების გამოცდილება კი მათ ისტორიებში ნახე.