ბლოკ-სივრცე, იგივე allotment, ავიაბილეთების ბიზნესის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ინსტრუმენტია. ეს არის ავიაკომპანიასთან წინასწარ შეთანხმებული ადგილების ბლოკი კონკრეტულ რეისზე, რომელსაც აგენტი ან ტუროპერატორი ფიქსირებული ფასით იტოვებს და შემდეგ ცალკეულ მგზავრებზე ყიდის. სწორად მართული ბლოკ-სივრცე სტაბილურ ფასსა და გარანტირებულ ადგილებს ნიშნავს; ცუდად დაგეგმილი კი — გაუყიდავ სავარძლებსა და ზარალს.
რა არის ბლოკ-სივრცე მარტივად
წარმოიდგინე, რომ ზაფხულის სეზონისთვის ბათუმი—სტამბოლის მიმართულებაზე ადგილები სწრაფად იყიდება და ფასი კვირიდან კვირამდე იზრდება. ასეთ დროს აგენტი ავიაკომპანიას წინასწარ ეუბნება: „ამ რეისზე მინდა 20 ადგილი ივლის-აგვისტოში, დღევანდელ ფასად“. ავიაკომპანია ამ 20 ადგილს ჯავშანში ბლოკავს და ცალკე ტარიფით უფიქსირებს. ეს ბლოკი აღარ ეხება ბაზრის ყოველდღიურ რყევას — ფასი შენთვის დაფიქსირებულია მაშინაც, როცა იმავე რეისზე საჯარო ტარიფი უკვე გაორმაგდა.
სწორედ აქ ჩანს განსხვავება ჩვეულებრივ გაყიდვასა და ბლოკ-სივრცეს შორის. ჩვეულებრივ ვითარებაში ყოველ კლიენტზე ცალკე ეძებ ადგილს და იმ დღის ფასს იხდი. ბლოკის დროს კი ადგილები უკვე შენს ხელთაა და მხოლოდ მათი გაყიდვა გრჩება. ეს განსაკუთრებით ჩანს მაშინ, როცა გესმის, თუ როგორ ყალიბდება ავიაბილეთის ფასი და რატომ იცვლება ის ხშირად.
როგორ მუშაობს allotment პრაქტიკაში
ბლოკ-სივრცის შეთანხმება ჩვეულებრივ ასეთ ეტაპებს გადის:
- მოთხოვნა — აგენტი ავიაკომპანიას ან კონსოლიდატორს უთითებს რეისს, თარიღებს, კლასსა და სასურველი ადგილების რაოდენობას.
- კონტრაქტი — ფიქსირდება ნეტ-ფასი თითო ადგილზე, ბლოკის მოცულობა და გადახდის პირობა.
- Release-ის ვადა — თარიღი, რომლამდეც უნდა დაასახელო მგზავრების სახელები ან დააბრუნო გაუყიდავი ადგილები.
- სახელების შეტანა — ბლოკიდან ცალკეულ მგზავრებზე გამოდის ბილეთი, ხშირად ჯგუფური სქემით.
- დარიცხვა — გამოუყენებელი ადგილები ბრუნდება ან, პირობის მიხედვით, ხარჯად რჩება.
ლოგიკურად allotment ახლოს დგას ჯგუფურ ჯავშანთან, თუმცა ისინი ერთი და იგივე არ არის: ჯგუფური ჯავშანი კონკრეტული ჯგუფისთვის იქმნება, ბლოკ-სივრცე კი წინასწარ იტოვებ, სანამ კლიენტი ჯერ არც კი გყავს.
გინდა ეს ცოდნა პრაქტიკაში გადაიტანო და დაიწყო შემოსავალი?
დარეგისტრირდი კურსზეჰარდ ბლოკი და სოფთ ბლოკი — რა განსხვავებაა
ბლოკ-სივრცე ორ ძირითად ფორმად გვხვდება და სწორედ მათი განსხვავების ცოდნა იცავს აგენტს ზედმეტი რისკისგან:
- ჰარდ ბლოკი (hard block) — ადგილები მკაცრად შენზეა მიბმული. თუ ვერ გაყიდე, გაუყიდავ სავარძლებში ხარჯს თავად იღებ. სამაგიეროდ, ფასი დაბალი და სტაბილურია, რადგან ავიაკომპანიისთვის რისკი ნაკლებია.
- სოფთ ბლოკი (soft block) — უფრო მოქნილი მოდელი. შეთანხმებულ თარიღამდე გამოუყენებელი ადგილები ჯარიმის გარეშე ან მცირე პირობით უბრუნდება ავიაკომპანიას. ფასი ხშირად ოდნავ მაღალია, სამაგიეროდ რისკი ნაკლებია.
დამწყები აგენტისთვის უსაფრთხოა სოფთ ბლოკით დაწყება. ჰარდ ბლოკს მაშინ იღებ, როცა მიმართულებაზე მოთხოვნა კარგად იცი და დარწმუნებული ხარ, რომ ადგილებს გაყიდი. ეს გადაწყვეტილება ბევრ რამეში ჰგავს იმას, თუ როგორ მუშაობ კონსოლიდატორთან ნეტ-ფასებზე: მოგება მაშინ იზრდება, როცა მოცულობასა და რისკს სწორად აწონ-დაწონი.
რისკები და ვის სჭირდება ბლოკ-სივრცე
ბლოკ-სივრცის მთავარი რისკი გაუყიდავი ადგილია. თუ 20 ადგილი აიღე და მხოლოდ 12 გაყიდე, დარჩენილი რვის ღირებულება პირდაპირ შენს მოგებას ჭამს. ამიტომ ბლოკის მოცულობა ყოველთვის რეალისტურ პროგნოზს უნდა დაეყრდნოს და არა იმ იმედს, რომ „როგორმე გაიყიდება“. მეორე რისკი release-ის ვადის გამოტოვებაა: თუ დროზე არ დაასახელე სახელები ან არ დააბრუნე ადგილები, ბლოკი შეიძლება ჯარიმით ან სრული ხარჯით დაიხუროს.
ბლოკ-სივრცე ყველა აგენტს არ სჭირდება. ის იმ ბიზნესს ერგება, რომელსაც სტაბილური, განმეორებადი მოთხოვნა აქვს კონკრეტულ მიმართულებაზე: ტუროპერატორები, სეზონური ტურების ორგანიზატორები, რეგულარულ მარშრუტებზე მომუშავე სააგენტოები. დამწყებისთვის ხშირად ჯობია, ჯერ ჩვეულებრივი გაყიდვით დააგროვოს გამოცდილება და ბაზრის გრძნობა, შემდეგ კი ბლოკ-სივრცეზე გადავიდეს. სწორედ ასეთ პრაქტიკულ უნარებს — ფასის ფორმირებას, ტარიფებთან მუშაობასა და ჯავშნის მართვას — ისწავლი ჩვენს ავიაბილეთების ტრენინგზე, სადაც რეალურ ჯავშნებზე ვმუშაობთ.
დასკვნა
ბლოკ-სივრცე (allotment) ძლიერი ინსტრუმენტია, როცა ბაზარს იცნობ და მოთხოვნა გაქვს — ის ფასს გიფიქსირებს და ადგილს გიცავს მაშინაც, როცა რეისი უკვე გაივსო. თუმცა იგივე ინსტრუმენტი ზარალის წყაროდ იქცევა, თუ მოცულობას ვერ გაყიდი ან release-ის ვადას გამოტოვებ. ამიტომ ბლოკს ყოველთვის ცივი გათვლა უნდა ედოს საფუძვლად, და არა მხოლოდ ოპტიმიზმი — სწორედ ეს განასხვავებს გამოცდილ აგენტს დამწყებისგან.