ფრენის კლასები ერთ-ერთი პირველი თემაა, რომელშიც დამწყები ავიააგენტი ცდება. კლიენტი ხშირად ფიქრობს, რომ ეკონომი ერთი და იგივეა — სინამდვილეში კი ერთსა და იმავე სალონში ბილეთები ათ სხვადასხვა ტარიფს შეიძლება ეკუთვნოდეს. ამ სტატიაში მარტივად განვმარტავთ, რა განსხვავებაა სალონის კლასსა და ჯავშნის კლასს (RBD) შორის და როგორ კითხულობს ამ კოდებს პროფესიონალი აგენტი.
ფრენის კლასები — ოთხი სალონი
თვითმფრინავის სალონი იყოფა ფიზიკურ კლასებად. სწორედ ეს არის ის, რასაც მგზავრი თვალით ხედავს: სკამის სიგანე, ფეხის ადგილი, კვება და სერვისი. დიდ ფრენებზე ჩვეულებრივ ოთხი სალონია:
- ეკონომი (Economy) — ყველაზე გავრცელებული და ხელმისაწვდომი კლასი, სტანდარტული სკამითა და მომსახურებით
- პრემიუმ-ეკონომი (Premium Economy) — ფართო სკამი და ცოტა მეტი კომფორტი, ეკონომსა და ბიზნესს შორის
- ბიზნეს კლასი (Business) — გასაშლელი სკამი, ცალკე რეგისტრაცია, lounge და გაუმჯობესებული კვება
- პირველი კლასი (First) — ცალკე კაბინა, მაქსიმალური სივრცე და პერსონალური სერვისი; შემოთავაზებულია ძირითადად შორ ფრენებზე
ჯავშნის კლასი (RBD) — დამალული ლოგიკა
ახლა მთავარი ნაწილი, რომელსაც მგზავრი ვერ ხედავს. ერთი სალონი — მაგალითად ეკონომი — შიგნით იყოფა ჯავშნის კლასებად. ამას ინდუსტრიაში RBD ეწოდება — Reservation Booking Designator. ეს არის ერთი ასო (Y, M, B, Q, N და ა.შ.), რომელიც აღნიშნავს კონკრეტულ ტარიფსა და მის პირობებს.
ლოგიკა ასეთია: Y ჩვეულებრივ სრულფასიანი, მოქნილი ეკონომია, რომელსაც თავისუფლად ცვლი და აბრუნებ. M და B — საშუალო ტარიფები. Q, N ან V კი იაფი ბილეთებია მკაცრი წესებით: ცვლილება ძვირია ან საერთოდ აკრძალულია. ერთსა და იმავე ფრენაზე, ერთსა და იმავე სკამზე, შენ შეიძლება Y-ით ₾900 გადაიხადო, ხოლო Q-თი ₾320 — სხვაობა მხოლოდ ტარიფისა და პირობების კოდშია.
გინდა ეს ცოდნა პრაქტიკაში გადაიტანო და დაიწყო შემოსავალი?
დარეგისტრირდი კურსზეfare basis — სად იმალება წესები
ჯავშნის ასო მხოლოდ შესავალია. სრულ პირობებს fare basis კოდი ინახავს — გრძელი ბუკ-კოდი, რომელშიც ჩაწერილია ცვლილების საფასური, დაბრუნების შესაძლებლობა, ბარგის ნორმა და ვალიდურობის ვადა. სწორედ ამ კოდზე იყურება გამოცდილი აგენტი, სანამ კლიენტს ბილეთს დაუჯავშნის. იაფ ტარიფს თითქმის ყოველთვის თან ახლავს შეზღუდვები — ამიტომაც არის მნიშვნელოვანი, წინასწარ იცოდე, რა დაბრუნებისა და გადაცვლის წესები ვრცელდება კონკრეტულ ბილეთზე.
ანალოგიურად, ბარგის ნორმაც ხშირად ჯავშნის კლასზეა მიბმული — იაფ ასოებზე ხშირად მხოლოდ ხელბარგია ჩართული. სანამ კლიენტს დაჰპირდები, რომ ჩემოდანი უფასოა, შეამოწმე ბარგის ნორმა ავიაბილეთზე სწორედ ამ კონკრეტული ტარიფისთვის.
რატომ ვერ ნახავ ყოველთვის იაფ ასოს
ავიაკომპანია თითოეულ ფრენაზე ცალკეულ ჯავშნის კლასს გარკვეულ რაოდენობას უთმობს. იაფი ასოები მცირე რაოდენობით იყიდება და ადრევე ილევა. როცა Q ამოიწურა, სისტემა ავტომატურად N-ს ან M-ს გთავაზობს — ფასი მაშინვე იზრდება, თუმცა სალონი იგივე რჩება. სწორედ ამიტომ იცვლება ფასი დღითი დღე და ამიტომ უნდა შეეძლოს აგენტს, სწრაფად შეადაროს რამდენიმე ვარიანტი.
ეს ცოდნა პირდაპირ უკავშირდება იმას, თუ როგორ შევარჩიო ავიაბილეთი კლიენტისთვის — ფასი მხოლოდ ერთი კრიტერიუმია, კლასი და პირობები კი ხშირად უფრო მნიშვნელოვანი. თავად ჯავშნის კლასი GDS-ში ფრენის ხაზშივე ჩანს, ამიტომ ღირს გესმოდეს, როგორ მუშაობს GDS სისტემა და როგორ იკითხება მთლიანი ჯავშანი — PNR კოდი.
პრაქტიკული მაგალითი — ერთი ფრენა, სამი ფასი
წარმოიდგინე, კლიენტი თბილისიდან ბარსელონაში მიფრინავს და ერთსა და იმავე პირდაპირ ფრენაზე სამ ვარიანტს ხედავ. სალონი ერთია — ეკონომი — მაგრამ ჯავშნის კლასი განსხვავებულია, ამიტომ ფასიც და პირობებიც სხვადასხვაა.
- Q კლასი — ₾340. ბილეთი არა-დაბრუნებადია, ცვლილება ₾200 ჯარიმა, ჩართულია მხოლოდ ხელბარგი. ვარგისია მგზავრისთვის, ვინც ფიქსირებულ თარიღზე დარწმუნებულია
- M კლასი — ₾560. ცვლილება შესაძლებელია მცირე საფასურით, ჩასაბარებელი ბარგი ჩართულია. ოქროს შუალედი ხშირი მგზავრისთვის
- Y კლასი — ₾910. სრულად მოქნილი — უფასო ცვლილება და დაბრუნება. ღირს მხოლოდ მაშინ, თუ თარიღი ჯერ გაურკვეველია
სამივე ბილეთი ერთსა და იმავე სკამზე და ერთსა და იმავე ფრენაზეა — სხვაობა მხოლოდ ტარიფისა და პირობების ასოშია. სწორედ აქ ჩანს აგენტის ღირებულება: ის კლიენტს ეკითხება, თარიღი ფიქსირებულია თუ არა, ჩემოდანი სჭირდება თუ არა — და მერე ირჩევს არა უბრალოდ იაფ, არამედ სწორ ასოს. ცუდად შერჩეული Q მაშინ, როცა კლიენტს თარიღის ცვლილება დასჭირდება, საბოლოოდ უფრო ძვირი გამოვა, ვიდრე თავიდანვე აღებული M.
გავრცელებული ჯავშნის კლასის ასოები
ზუსტი ცხრილი თითოეულ ავიაკომპანიას თავისი აქვს, თუმცა აგენტს გამოადგება ზოგადი ლოგიკის ცოდნა. ქვემოთ ყველაზე ხშირად შემხვედრი ეკონომ კლასის ასოები, იაფიდან ძვირისკენ:
- Y — სრულფასიანი, მოქნილი ეკონომი: თავისუფლად იცვლება და ბრუნდება, ყველაზე ძვირი ამ სალონში
- B, M, H — საშუალო ტარიფები: ცვლილება შესაძლებელია, ხშირად საფასურით
- Q, V, N, T — იაფი ტარიფები: მკაცრი წესები, ცვლილება ძვირი ან აკრძალული, ბარგი ხშირად ცალკე
- G, S — აქცია და ჯგუფური ტარიფები: ყველაზე იაფი, თითქმის ყოველთვის არა-დაბრუნებადი
ბიზნეს და პირველ კლასებსაც აქვს თავისი ასოები — მაგალითად J და C ბიზნესისთვის, F და A პირველისთვის. ლოგიკა იგივეა: ერთ სალონშიც კი ფასი და პირობები ასოს მიხედვით იცვლება. ამიტომ აგენტი ყოველთვის ასოს უყურებს და არა მხოლოდ სალონის სახელს.
3 შეცდომა, რომელსაც აგენტი კლასებში უშვებს
ფრენის კლასების გაუგებრობა კონკრეტულ ფინანსურ შეცდომებად იქცევა. აი, სამი ყველაზე ხშირი:
- „ეკონომი ერთი ფასია“ — აგენტი კლიენტს ჰპირდება გუშინდელ ფასს, მაგრამ იაფი ასო უკვე ამოწურულია და ბილეთი გაცილებით ძვირი გამოდის
- ბარგი იგულისხმება — იაფ ასოზე მხოლოდ ხელბარგია ჩართული, კლიენტი კი ჩემოდანს ელოდება; შედეგი — დამატებითი გადასახადი აეროპორტში
- ცვლილების დაპირება — აგენტი ჰპირდება უფასო გადატანას, თუმცა ტარიფი არა-ცვალებადია; ასეთ დროს ცვლილება ფაქტობრივად ახალი ბილეთის ყიდვა ხდება
სამივე შეცდომის თავიდან აცილება მარტივია — სანამ კლიენტს ფასს ან პირობას დაუსახელებ, გადახედე ჯავშნის კლასსა და fare basis-ს. ეს ერთი ჩვევა გიცავს უხერხული საუბრებისა და ფინანსური ზარალისგან.
დასკვნა
ფრენის კლასები ორ დონეზე უნდა გესმოდეს: სალონი, რომელსაც მგზავრი ხედავს, და ჯავშნის კლასი (RBD), რომელიც ფასსა და პირობებს განსაზღვრავს. სწორედ ამ ორი დონის გარჩევა განასხვავებს დამწყებ აგენტს პროფესიონალისგან. როცა კლიენტს ბილეთს არჩევ, ყოველთვის შეადარე არა მხოლოდ ფასი, არამედ ტარიფის ასოც — ხშირად ₾50 ნაკლები ბილეთი ცვლილების აკრძალვას ნიშნავს.
ცოცხალი ფრენების შესადარებლად და სხვადასხვა კლასის ფასის სანახავად შეგიძლია გამოიყენო Avia.ge-ს ავიაბილეთების ძიება — შენ თვითონ დაინახავ, როგორ იცვლება ფასი ჯავშნის კლასის მიხედვით. ხოლო თუ გინდა, ეს ცოდნა პროფესიად აქციო, ჩვენს ავიაბილეთების ტრენინგზე ფრენის კლასებსა და ტარიფებს რეალურ პლატფორმაზე ისწავლი.